Hoe hooggevoelig ben jij voor de mening van anderen?

Het begint vaak al op school. Je moet voor het bord komen om een som te maken. Op zich kun je dat best en heb je het oplossen van dit soort rekenkundige vraagstukken goed onder de knie. Maar zodra je voor de klas gaat staan, lijkt het wel alsof je ineens niets meer weet. Je weet zeker dat al je klasgenootjes zullen zien dat je die ochtend je haren had moeten wassen en dat er een vlek op je broek zit. Erger nog, iedereen zal zien dat je te dik bent, en ze zullen je uitlachen. Je staat gewoon voor gek. En nu kun je bovendien niet meer denken en weet je met de beste wil van de wereld niet hoe je dit soort delingen ook alweer maakte. Je wordt knalrood en je begint te zweten. Je staat dus nog meer voor paal. Je kunt iedereen al horen gniffelen om die debiele rooie kop die je hebt, en natuurlijk zien ze ook die zweetdruppels op je voorhoofd. Ja, ja, je hoort ze al lachen, en nu voel je je ook nog duizelig. Je kijkt wanhopig naar de meester die je mogelijk nog iets bemoedigends toeroept, zo van ‘Je kunt het best’, maar hoewel je zijn lippen ziet bewegen dringen zijn woorden amper tot je door. Je zou het liefste door de grond zakken... 

Het is een extreem scenario, en misschien herken je je er maar ten dele in. Toch is het voor veel hooggevoeligen een bekende ervaring. Een gevoel van diepe onzekerheid dat je vaak levenslang parten blijft spelen. Met een beetje geluk leer je je eroverheen zetten en heb je er steeds minder last van, maar voor een groot aantal hooggevoeligen blijft het vaak erg lastig om niet veel en vaak stil te staan bij de indruk die ze op een ander maken. Uiteraard is het dan van belang om er altijd onberispelijk uit te zien zodat (?) iedereen je aardig vindt en je een uitstekende indruk maakt. Spreekbeurten, presentaties, zinnige opmerkingen maken tijdens vergaderingen of bijeenkomsten, meedoen aan tafelgesprekken maat ook mensen te eten vragen, veel hsp’ers gruwen ervan. 

De mythe  

• Niemand vind je wel of niet aardig omdat je haar in jouw ogen niet perfect zit. De meeste mensen zíen die vlek op je broek niet eens. Ga maar na: vind jíj iemand minder aardig omdat zijn haar niet ‘goed’ zit (vooropgesteld dát je al zou zien dat er iets ‘mis’ is met het kapsel van een ander). Wil jíj niet meer bevriend zijn met iemand omdat hij tijdens de pauze met eten geknoeid heeft en er nu een vlekje op zijn shirt zit?

• Wees gerust, het is onmogelijk om altijd door iedereen aardig gevonden te worden. Het bestáát niet dat iedereen je even leuk, aardig en/of interessant vindt. Vind jij iedereen even leuk, aardig en/of interessant? Denk ook maar eens aan iemand die je bewondert of die je gewoon verschrikkelijk aardig vindt. Je kent vast ook wel iemand die lang niet zo lovend over die persoon is, of die ronduit een negatieve mening over hem of haar heeft.

Hoe komt het?

Als hooggevoelige bent je doorgaans sterk afgestemd op je omgeving. Te sterk. Je zintuiglijke antennes zijn bijna voortdurend op de buitenwereld gericht. Dat doe je onbewust. Het gaat zonder dat je erbij stilstaat. Je ogen nemen voortdurend waar, je oren staan altijd open, allemogelijke geuren dringen zich aan je op... en je bent de hele tijd bezig (ook meestal onbewust) om daar oordelen over uit te spreken: mooi of lelijk, aangenaam of storend, lekker of vies... Die oordelen hebben dan ook weer een uitwerking op hoe je je voelt. Iets kan je een prettig gevoel bezorgen, of je onzeker  en angstig maken. 

Waar het me om gaat is dat, dóórdat je zo gefocust bent op alles wat er in je omgeving plaatsvindt, je niet ‘thuis’ bent. Je bent niet op jezelf gericht, op wie jij bent en op wat jij doet, maar op de omgeving die onbewust gevoelens bij je oproept. Je maakt, zonder dat je daar doorgaans weet van hebt,  je welbevinden afhankelijk van wat er om je heen gaande is. Wie te veel in de buitenwereld leeft, is niet aanwezig in zijn ‘ik’. Hoe meer je je daarvan bewust bent, des te meer je ‘thuis in jezelf’ zult zijn en des te minder je je nog zult storen aan de (veronderstelde) mening van anderen. 

Je zou in dit verband ook eens kunnen spelen met de metafoor van ‘de huid als grens tussen jouw Ik en de buitenwereld.’ Hooggevoeligen hebben een ‘doorlaatbare’ huid. Doorgaans is het dan ook helemaal niet duidelijk waar jij ophoudt en waar de buitenwereld begint – en omgekeerd. Misschien is je al wel bekend dat hsp’ers letterlijk een gevoelige huid hebben en dus regelmatig met huidproblemen kampen. En als ik ‘huid’ zeg, dan denk ik ook aan het deel van de huid binnenin je lichaam, dus je longen (astma, bijvoorbeeld) en je darmen. Allergieën hóren als het ware bij de hoogevoelige mens. 

Veel hooggevoeligen hebben een zwak zelfbeeld, veel hooggevoeligen vinden van zichzelf dat ze verlegen zijn. Als kind hebben ze immers vaak te horen gekregen dat ze op de een of andere manier niet deugen (immers, wie wist er toen van hooggevoeligheid en het gedrag dat daarbij hoort? Mensen hebben de neiging om anderen met zichzelf te vergelijken, dus wanneer iemand wat stiller of dromeriger is, dan krijgt hij van een minder gevoelig iemand al snel het stempel van ‘verlegen’ of ‘teruggetrokken’ of ‘onzeker’ opgedrukt). Nu je weet dat je hooggevoelig bent, zou je nog eens naar die stempels (zelfoordelen) kunnen kijken om te zien in hoeverre ze alleen maar een oordeel en geen waarheid zijn).

Wat kun je doen?

• Denk eens aan situaties van het type ‘schoolbord’. Probeer je voor de geest te halen hoe (ellendig) je je toen voelde. Kun je navoelen hoe je op dat moment meer was afgestemd op je omgeving dan dat je ‘thuis’ was? Kijk dan ook eens naar wat er daarna gebeurde. Ben je echt vriendjes kwijtgeraakt? 

• Probeer je bewust te worden van wat er gebeurt wanneer je je onzeker voelt. Waar zit je met je antennes? Probeer bewust terug te komen in je Ik, bv door een aantal keren bewust diep adem te halen. 

• Ga na of de oordelen die je over jezelf hebt wáár zijn, of dat het oordelen van anderen zijn die je bent gaan geloven omdat je ze zo vaak hebt gehoord. Wie van nature wat stiller en teruggetrokken is, is niet per se ‘verlegen’; hij is alleen maar wat stiller en meer teruggetrokken dan het gros van de mensen. 

• Misschien wil je het op het eerste gezicht niet geloven, maar niemand is echt geïnteresseerd in de door jou al dan niet behaalde resultaten. Ook hier is het een goed idee om de rollen eens om te draaien en je af te vragen in hoeverre andermans resultaten voor jóu belangrijk zijn. (Het zij dan omdat je jezelf beter voelt wanneer een ander ander een slechter resultaat behaalt dan jij, maar dat is weer een ander verhaal). 

• En ten slotte, voor diegenen die werken met affirmaties, dit is er mogelijk eentje waar je iets aan hebt:

‘Ik ben waardevol. Altijd. Niet omdat iemand dat zegt, niet op grond van de hoeveelheid geld die ik verdien, maar omdat ik besluit dat te geloven zonder er een specifieke reden voor nodig te hebben.’  Wayne Dyer

Validation (youtube), ken je hem al? Ken je hem nog? 

Hooggevoeligheid en Voice Dialogue

Afgelopen maand was ik eindelijk in de gelegenheid om deel te nemen aan de driedaagse training Voice Dialogue voor Coaches in Amsterdam. Ik zeg “eindelijk” omdat ik, zoals misschien bekend is, in verhouding veel meer tijd in Spanje doorbreng dan in Nederland, en het tot nu toe eigenlijk nooit uitkwam met de data. Diegenen die mij al langer volgen weten mogelijk dat ik me al een tijdje bezig hou met wat ik de “saboteurs” noem, en de methode van Voice Dialogue is een prachtige manier om met die “saboteurs” (die binnen VD “subpersonen” worden genoemd), aan het werk te gaan.

Wat is dat Voice Dialogue nou precies? Je zou kunnen zeggen dat het een andere manier van naar jezelf kijken betreft, een manier om jezelf te zien als een wezen dat uit meerdere, aan je Bewuste Ik ondergeschikte, ikken bestaat. Ieder van ons heeft kanten, facetten of subpersonen die elk een eigen bril hebben waar doorheen ze de wereld beschouwen. Maar dat doen ze dan wèl door jouw ogen. Elke “sub” bedient zich van zijn eigen manier van handelen en denken en houdt er bovendien eigen gewoontes, waarden en regels op na. Zo’n “sub”, die ooit eens in je belevingswereld is verschenen om je ergens bij te helpen of tegen te beschermen, kan op een gegeven moment een soort van stoorzender worden die een bepaalde kwaliteit die je hebt en die graag tot ontwikkeling wil komen, op een irritante manier overschreeuwt... en dat doet hij doorgaans zonder dat je dat zelf in de gaten hebt. Vaak is dit saboterende gedrag redelijk onschuldig, maar soms gaat het veel dieper dan je misschien zou vermoeden.

Het leren (her)kennen van je “subs”,  die alles wat je doet en denkt ongevraagd van commentaar voorzien, kan zijn voordelen hebben. Wanneer je een idee hebt van wie er in jou aan het woord is, wanneer je je daar bewust van bent, kun je vanuit dat bewustzijn (het “aware ego”) gefundamenteerde keuzes maken en, vooral ook, weggestopte en verdrukte kanten van je persoonlijkheid eens wat meer naar voren laten komen.

Een voorbeeld

Om te beginnen moet je weten dat de “subs” altijd met z’n tweetjes komen. Om dat te begrijpen hoef je eigenlijk alleen maar na te gaan welke stemmetjes er door je hoofd schieten wanneer je in een winkel staat en iets ziet dat je eigenlijk wel graag wilt hebben: een boek, een mooie broek, chocola, of die schitterende plant...

‘Hee, kijk, een nieuw boek over hooggevoeligheid... Ziet er interessant uit. Die neem ik.’

‘O ja? Het hoeveelste boek over hooggevoeligheid wordt dat? Hoe veel van die boeken heb je al gelezen en wat ben je ermee opgeschoten? Sterker nog, hoeveel van al die boeken liggen nog op je stapel van ongelezen boeken?’

‘Ja, ja, maar dit is een nieuwe invalshoek, en dat ietwat nuchtere toontje spreekt me wel aan.’

‘Ok, ok. Maar heb je de prijs gezien? Niks afgeprijsd.’

‘Kom op zeg, alsof vijftien euro véél is voor zo’n interessant thema. En voor hoe ik meer inzicht in die hooggevoeligheid van me kan krijgen.’

‘Nou, bedenk dán maar eens wat je allemaal nog meer met vijftien euro kunt doen. En dan bedoel ik echt núttige dingen!’

‘Ik heb hard gewerkt en ik heb dit boek best verdiend!’

Ken je dat soort innerlijke gesprekjes? In theorie kunnen ze echt eindeloos voortduren, net zo lang tot uiteindelijk een van de stemmen het van de andere wint, of tot –en dat is veel beter- het moment waarop het bewuste ego beide kanten op realistische wijze tegen elkaar weet af te wegen en daarmee tot een letterlijk weloverwogen besluit komt.

Hooggevoeligheid-ikken

Binnen de hooggevoeligheid komen we een aantal heel specifieke, krachtig ontwikkelde “subs” tegen: ikken, dus, die het vaak eenzijdig voor het zeggen hebben, en waarbij de sub die er de tegenhanger van is, nog al eens overschreeuwd wordt. Dit zijn bijvoorbeeld de Helper, de Perfectionist, de Controleur en de Inner Critic, ikken die je goedbeschouwd alleen maar willen behoeden voor een afgang, die er alles voor willen doen dat je aardig gevonden wordt en dat de mensen lovend over je spreken. Echt, ze hebben het beste met je voor. Om je een idee te geven van hoe de Helper bijvoorbeeld voor je zorgt en welke andere ik daarbij hoort ,de tegenhanger,  (die bij een HSP’er niet altijd aan zijn trekken komt) volgt hier een voorbeeld waarin beiden wèl evenredig aan het woord komen...

De Helper versus de Autonome

Er is absoluut niets verkeerd aan het helpen van andere mensen of aan het helpen van dieren. In tegendeel. Iemand willen helpen, dat heb ik al veel vaker gezegd, is een bepaald positieve en belangrijke eigenschap. Een ander een plezier doen en de helpende hand bieden, dat soort dingen maakt het leven de moeite waard. Iets voor een ander doen maakt blij, zorgt ervoor dat anderen je aardig vinden en je waarderen, en het kan zelfs zo ver gaan dat je er je werk van maakt. (Denk maar eens aan de verzorgende beroepen of aan de horeca). De “sub” die we Helper noemen is een prettige bondgenoot, maar dat is hij eigenlijk alleen maar zolang zijn tegenhanger zo af en toe eens krachtig op de rem kan trappen.  Die tegenhanger noemen we de Autonome, hoewel de Helper ook goed uit de voeten zou kunnen met een tegenhanger als de Egoïst of met de Rationalist. Als de tegenhanger van jouw Helper niet krachtig genoeg is om tegengas te kunnen bieden wanneer jouw Helper tot echte Uitslover wordt, als jouw Autonome niet in staat is om grenzen te stellen en het hem niet lukt je te laten inzien dat je moet minderen, dan kan dat ontaarden in stress, en vervolgens in allerlei nare kwalen; helaas iets wat onder de hooggevoeligen nog al eens voorkomt. Hier volgt een voorbeeld van een mogelijke dialoog tussen Helper en Autonome waarbij beiden wèl aan elkaar gewaagd zijn:

‘De buurvrouw heeft griep en ze heeft hulp nodig. Ik moet toch naar de super, dus ik neem haar boodschappen wel meteen mee.’

‘Natuurlijk, als ze ziek is moet ze geholpen worden. Heeft ze je gevraagd of je de boodschappen voor haar wil doen?'

‘Dat is niet nodig. Ik weet wat ze lekker vindt en ik neem het gewoon voor haar mee.’

‘Hé, joh, wacht nou eens even! Als je niet op een telefoontje van háár wilt wachten, bel haar dan zelf om te vragen of ze iets nodig heeft.’

‘Maar als ik haar met de boodschappen verras, dan vindt ze dat fijn. Je weet best hoe moeilijk ze het vindt om om hulp te vragen.’

‘Of niet. Misschien heeft ze al aan dochter gevraagd of die de boodschappen wil doen. Als je haar niet belt, als je haar niet vráágt of ze je hulp nodig heeft, misschien dat ze zich dan uiteindelijk wel ongemakkelijk zal voelen in plaats van dat ze blij is met de verrassing. En daarbij, hadden we niet afgesproken dat je op dinsdag alléén maar dingen voor jezelf zou doen om tot rust te komen?’

Als je goed naar deze innerlijke dialoog weet te luisteren, kan je dat helpen om tot weloverwogen beslissingen te komen.

Misschien is het een idee om zo eens te kijken wat jouw favoriete dialogen zijn. Zo lang de interne gesprekken zodanig verlopen dat ze evenwichtig zijn, waarbij de ene “sub” dus even veel gewicht in de schaal weet te leggen als zijn tegenhanger, zit je meestal wel op de goede weg. Maar mocht je je realiseren dat er maar één kant tegen je spreekt, wees dan op je hoede. Waarschijnlijk is dit het geval wanneer je een bepaald gedrag vertoont waar je last van hebt. Als we in dit verband nog eens even naar Helper en Autonome kijken, dan zou het best wel eens kunnen zijn dat Helper zó sterk ontwikkeld is dat de Autonome geen schijn van kans maakt. In dat geval sta je dan mogelijk dag en nacht klaar om de helpende hand te bieden en weet je van geen ophouden; of liever, je weet niet hoe je nee moet zeggen, met alle gevolgen van dien. Wanneer Helper de boventoon voert en de Autonome elk recht van spreken ontnomen heeft, dan ben je een goede kandidaat voor stress en misschien zelfs ook wel voor een burnout...

Het mooie aan de methode van Voice Dialogue is dat de sessies zodanig zijn opgebouwd dat elk van de “subs” die, afhankelijk van het te behandelen thema, hun opwachting maken, onbelemmerd kunnen vertellen wat hen op het hart ligt, wat hun zorg is en wat volgens hen nodig is om de coachee blij en gelukkig te maken. De coach die dit gesprek begeleidt zorgt ervoor dat de subs en hun tegenhangers zodanig liefdevol in het zonnetje worden gezet dat de coachee te horen en te zien krijgt waaróm bepaalde krachten op deze of gene manier in hem werkzaam zijn. Dit zal hem dan begrip en vooral zelfinzicht opleveren.

Luister eens naar je lievelings dialogen

Ik raad je aan om eens te luisteren naar wat jouw vaste innerlijke gesprekken zijn.  Als HSP’er zit het er dik in dat jouw innerlijke dialogen te maken hebben met de Inner Critic (‘Dat kun je toch niet’, ‘Denk maar niet dat je dat gaat lukken’, ‘Je wordt toch niet teruggebeld’, ‘Zie je wel, ik hád je nog gewaarschuwd’...), met de Perfectionist (‘Heb je alles wel goed nagekeken?’ ‘Is de boel echt goed schoon?’ ‘Je wilt toch niet voor gek lopen, hè?) en met de Helper, zoals we dat in het voorbeeld hierboven al zagen.

Vraag je dan ook eens af wat de specifieke taak van een bepaalde “sub” zou kunnen zijn (Hoe, op welke manier helpt hij je? Wat is zijn goede bedoeling en waartegen probeert hij je te beschermen?). Vervolgens zou je je af kunnen vragen in hoeverre zijn aanwezigheid op dit moment in je leven aangebracht en functioneel is (dat hij je in het verleden werkelijk een dienst bewees wil niet zeggen dat zijn steun, werkwijze en argumenten je nu nog van pas komen). En hoe zit het met de tegenovergestelde “sub”?  Hoe zou je die noemen? (Relax, Ontspanning, Zorg voor jezelf, Vrede, Muziek, Schilder, enzovoort). Neem de rol, kracht en functie van de tegenhanger ook eens goed onder de loep. Wat doet hij precies (of niet) en hoe werkt hij of zou hij het liefste willen werken? Heeft hij misschien een beetje extra aandacht nodig?

Wil je meer weten?

Wil je eens onderzoeken hoe het zit met je eigen “subs”? Lijkt het je een goed idee om op die manier meer inzicht te verkrijgen in je eigen manier van functioneren? Misschien voel je dan wat voor een persoonlijke sessie met mij. In tegenstelling tot het gewone coachen dat heel goed via Skype, Google+ of gewoon per telefoon kan, moet een sessie van Voice Dialogue een persoonlijke sessie in levende lijve zijn. Een sessie duurt ongeveer een uur en kost 50 euro.

Misschien wil je ook meer weten van Voice Dialogue. In dat geval raad ik je het leuke boekje van –o.a.- Berry Collewijn,  “Ik ken mijn ikken” aan.  Overigens, als je op 11 mei in Amsterdam bent, is het Theater van de ikken een prachtige gelegenheid om in de praktijk meer van Voice Dialogue te zien.  En dan is er verder natuurlijk ook het werk van Hal en Sidra Stone, de bedenkers van deze fascinerende methode.

Ik wens je een fijne maartmaand toe!

Hooggevoeligheid en innerlijke saboteurs

Wanneer ik het over ‘saboteurs’ of over ‘gremlins’ heb, dan doel ik daarmee op storende gedachten als ‘laat ik hier maar niet aan beginnen want dat lukt me toch niet,’ of, ‘dat ben je niet waard,’ of ‘ze houden toch geen rekening met me,’ of ‘wéér niet, dat hád je kunnen weten!’ Gedachten zoals deze, die rechtstreeks voortkomen uit wat de Inner Critic wordt genoemd, kunnen ons het leven behoorlijk vergallen. Wie kent ze niet, de beren op de weg? Er zijn echter nog veel meer beperkende gedachten; zinnetjes die ons worden ingegeven door een heel leger saboteurs -of subpersonen- die voortdurend proberen ons de teugels van het leven uit handen te nemen of te houden. Dat doen ze doorgaans zonder dat we dat in de gaten hebben. Vaak dénken we dat we iets zelf beslissen, maar het komt regelmatig voor dat een innerlijke saboteur een beslissing voor ons neemt. Dat doet hij echter niet om ons te pesten maar om ons tegen allerlei (denkbeeldig) onheil te beschermen. In die zin zou je de saboteur ook een lijfwacht kunnen noemen. 

Om dit soort gedachten te herkennen kan het een goed idee zijn om te proberen ze in categorieën onder te brengen. Bijvoorbeeld, wat dacht je van de Perfectionist? Als hooggevoelige ken je hem waarschijnlijk wel, dat innerlijke stemmetje dat onmiddellijk commentaar levert wanneer iets naar jouw idee niet helemaal goed is (en waar je je dus aan ergert of flink zenuwachtig van wordt). Denk maar eens aan dat schilderij dat niet helemaal recht hangt, aan die taart die niet helemaal gerezen is of aan die losse haar op de trui van degene die voor je loopt… Daar kan die Perfectionist van jou gewoon niet tegen, en hij wil dan ook zo snel mogelijk iets doen om de “fout” te herstellen. Er zijn HSP’ers bij wie deze innerlijke Perfectionist zo sterk ontwikkeld is dat hij ze het leven onnodig lastig maakt: ze zijn voortdurend bezig met de schier onmogelijke taak van allerlei te herstellen en recht te zetten, soms met uitputting (burn-out) als gevolg. 

Er zijn nog andere saboteurs of lijfwachten die veel HSP’ers bekend zullen voorkomen. Wat dacht je van de Pleaser die het iedereen altijd naar de zin probeert te maken? Of van de Controleur die het liefste alle touwtjes in handen houdt omdat hij dan meent te weten waar hij aan toe is en zo (onaangename) verrassingen hoopt te voorkomen? Nóg een saboteur die ik in mijn coachingspraktijk vaak langs zie komen is de Pusher die altijd maar druk-druk is en die als het zusje van Ongeduldig beschouwd kan worden. 

Het is belangrijk om goed te beseffen dat deze saboteurs (er zijn er nog veel meer!) niet je vijanden zijn. Ik zei het al, ze bedoelen het goed en willen je voor allerlei onaangenaams beschermen. In de meeste gevallen zijn ze ergens in je kinderjaren in je komen wonen, op een moment dat hun aanwezigheid, hun stem, werkelijk nut had, bijvoorbeeld om je te laten weten dat er van je werd gehouden waardoor je je veilig kon voelen. 

Laat zo’n ‘lijfwacht’ zich echter horen op een moment waarop zijn mening niet gewenst is, dan wordt hij tot een echte saboteur. Hij laat je dan iets geloven wat in het hier en nu zijn geldigheid heeft verloren en daardoor niet meer waar is. Afgezien van het stemmetje van de saboteur herkennen en beseffen dat jij het niet zélf bent die aan het woord is maar een programmaatje dat je je in je jeugd bij wijze van overlevingsstategie eigen hebt gemaakt, is het een goed idee om met je overbodig geworden helper in gesprek te gaan om hem gerust te stellen. Bedank hem voor zijn hulp en inzicht en laat hem weten dat je nu graag zélf, vanuit je bewuste ego, een mening wilt ontwikkelen of een keuze wilt maken. Wat je beter niet kunt doen is proberen het stemmetje weg te drukken, want alles wat je tracht te onderdrukken of te ontkennen wordt paradoxaal genoeg alleen maar sterker. 

Misschien heb je intussen al een aardig idee van wie jouw favoriete saboteurs of beschermers zijn. Mocht je nog twijfelen, misschien heb je dan wat aan de volgende punten:

•  Bij stress dringt een bepaald gedrag zich als het ware naar voren.   Welk soort gedrag is dat bij jou?
• Vraag eens aan een goede bekende of een familielid wat hij of zij nou typisch gedrag van jou vindt.
• Welk gedrag vertoon je vanuit een pure reflex? Kijk daarvoor eens naar dingen die je al gedaan hebt nog voordat je daar een bewuste, vanuit je ego gestuurde, beslissing toe hebt genomen.

Je zou ook kunnen beslissen om eens een paar coachingsessies te nemen om meer over de werkwijze van jouw saboteurs/beschermers te ontdekken. Sessies via Skype worden steeds populairder en zijn in meerdere opzichten voordelig. Wil je meer weten over het coachen in het algemeen, over HSP of over mijn manier van werken, aarzel dan niet om contact op te nemen.

En mocht je meer over dit onderwerp willen weten, ga dan eens op zoek naar de boeken van Hal en Sidra Stone, die de methode van Voice Dialogue ontwikkelden.